Ev için EV şarj ünitesi seçerken nelere bakmalı?
Güç, faz sayısı, kaçak akım koruması, kablolu ya da soketli model ve yük yönetimi: duvar tipi ünite seçiminin beş temel sorusu.
Güç ve faz sayısı
Ev tipi AC ünitelerde üç yaygın güç sınıfı vardır. Tek fazlı bir abonelikte 32 amperde yaklaşık 7,4 kW; üç fazlı abonelikte 16 amperde yaklaşık 11 kW, 32 amperde yaklaşık 22 kW elde edilir. Hangisinin mümkün olduğunu sayacınızın faz sayısı ve bağlantı gücü belirler.
Daha güçlü ünite her zaman daha hızlı şarj demek değildir. Araç, kendi dahili şarj cihazının kabul ettiği gücü çeker. Aracınız AC tarafta en fazla 11 kW alıyorsa 22 kW ünite şarjı hızlandırmaz, yalnızca daha kalın kablo ve daha büyük koruma gerektirir.
| Ünite sınıfı | Bağlantı | Akım | Yaklaşık güç | Uygun olduğu durum |
|---|---|---|---|---|
| Tek faz | 230 V | 16 A | 3,7 kW | Günlük kısa mesafe, sınırlı sayaç gücü |
| Tek faz | 230 V | 32 A | 7,4 kW | Tek fazlı konutların çoğu |
| Üç faz | 400 V | 16 A | 11 kW | Üç fazlı müstakil ev ve site otoparkı |
| Üç faz | 400 V | 32 A | 22 kW | Aracı 22 kW AC kabul eden kullanıcılar, işyerleri |
Kaçak akım koruması
Araç şarjında arıza hâlinde doğru akım bileşenli kaçak akımlar oluşabilir. Sıradan AC tipi röleler bu akımları güvenilir biçimde algılayamaz ve körleşebilir. Bu yüzden ünitenin içinde 6 mA doğru akım kaçak algılama yoksa panoda B tipi kaçak akım rölesi gerekir; ünitede bu algılama varsa panoda A tipi 30 mA röle yeterlidir.
Ünitenin teknik föyünde bu bilgi açıkça yazmalıdır. Yazmıyorsa satıcıdan yazılı olarak isteyin; kurulum projesi buna göre yapılır.
Kablolu mu, soketli mi?
Kablolu (sabit kablolu) üniteler günlük kullanımda pratiktir: arabayı park eder, kabloyu takarsınız. Soketli ünitelerde kendi kablonuzu kullanırsınız; farklı araçların aynı ünitede şarj olacağı otoparklarda ve kablonun dışarıda kalmasını istemediğiniz yerlerde tercih edilir.
Türkiye ve Avrupa’da AC şarjda yaygın konnektör Tip 2’dir. Aracınızın soketini kontrol edin; farklıysa uygun kablo ya da adaptör gerekir.
Yük yönetimi
Dinamik yük yönetimi, ana besleme hattındaki tüketimi ölçen bir sensör sayesinde ünitenin gücünü anlık olarak ayarlar. Akşam fırın, ocak ve klima çalışırken şarj gücü düşer, tüketim azalınca yeniden artar. Böylece ana sigorta atmaz ve sayaç gücünü yükseltmek gerekmeyebilir.
Birden fazla ünitenin olacağı site otoparklarında yük yönetimi neredeyse zorunludur. Üniteler aynı besleme gücünü kendi aralarında paylaşır.
Montaj yeri ve yazılım
Ünite seçiminde gözden kaçan ama günlük kullanımı belirleyen ayrıntılar:
- Açık otoparkta en az IP54 koruma ve darbeye dayanıklı gövde
- Kullanıcı yetkilendirme: kart, uygulama ya da anahtar
- Zamanlı şarj ve enerji ölçümü
- Site otoparkı için açık bir yönetim protokolü desteği
- Yazılım güncellemesi ve servis erişimi
Kurulum süreci
Ünite seçildikten sonra kurulum keşifle başlar. Pano ile park yeri arasındaki mesafe ölçülür, kablo kesiti bu mesafeye ve ünitenin akımına göre hesaplanır, topraklama ölçülür. Mevcut sayaç gücü yetmiyorsa dağıtım şirketinden güç artırımı ya da yük yönetimiyle mevcut güç içinde kalma seçenekleri değerlendirilir.
Kurulum günü ünite duvara sabitlenir, ayrı hat çekilir, panoya ünitenin teknik föyüne uygun otomatik sigorta ve kaçak akım koruması eklenir. Devreye almada kaçak akım rölesinin açma testi yapılır ve araçla deneme şarjı gerçekleştirilir. Teslimde ölçüm sonuçlarını, kullanılan kablo kesitini ve koruma elemanlarını gösteren kısa bir rapor almanızı öneririz.
Site otoparklarında bu sürece yönetim onayı, ortak alan güzergâhının belirlenmesi ve tüketimin ölçülmesi eklenir; planlama birkaç hafta önceden başlamalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tesisata müdahale yetkili elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Telvia Elektrik ve yazar bir demo kurgusudur.
